5 SAI LẦM NGHIÊM TRỌNG KHIẾN HỌC NHIỀU MÀ KHÔNG GIỎI TƯƠNG XỨNG

Bản thân mình là một người thích học. Từ nhỏ, đi học thêm rất nhiều, học thêm vì thích chứ không phải vì bố mẹ ép. Lớn lên học đại học, rồi cao học, rồi mình tìm đến nhiều khóa học phát triển bản thân từ hơn chục năm trước rồi.

Thuở đó mới ra trường, lương năm ba triệu, chẳng thích ăn xài gì, cứ có tí tiền là tìm đăng ký các khóa học: từ kinh doanh, bán hàng, tài chính cá nhân, kỹ năng lãnh đạo, đào tạo, thuyết trình, sử dụng máy tính văn phòng, mô hình thuê nhà rồi cho thuê, bất động sản, siêu trí nhớ,… Học mãi đến khi lập gia đình sinh bé mới thôi.

Nhưng học nhiều không có nghĩa là tự nhiên giỏi nhé. Sau nhiều năm mãi học vì đam mê như thế, rồi một khoảng nghỉ dài không học gì từ khi sinh 2 bé, đến nhiều tháng nay quay trở lại học hành thì mình nhận ra có 5 sai lầm rất nghiêm trọng trong việc học sẽ khiến bạn học nhiều mà không giỏi lên nhiều một cách tương xứng được:

➊ MUỐN HỌC MỌI THỨ
• Ai cũng có 24h mỗi ngày, và nguồn lực về sức khỏe, tài chính,… cũng có hạn nên tâm lý FOMO (feeling of missing out) rồi muốn học mọi thứ sẽ chỉ gây ra áp lực về tâm lý, không bao giờ thấy đủ. Học xong 1 mảng nào đó, chưa kịp vui mừng tận hưởng và áp dụng thì lại thấy ngay những thứ khác cần học.
• Giờ mình chọn học theo nguyên tắc "kiềng ba chân": bản thân – sự nghiệp – mối quan hệ. Mỗi trụ lại gồm 4 phần: tư duy & thái độ – kiến thức – kỹ năng – thói quen. Lớp học nào không liên quan đến một trong các phần đó thì mình… để sau.

➋ HỌC KHÔNG ĐẾN NƠI ĐẾN CHỐN
• Có rất nhiều thời điểm mình quyết định và bắt đầu học một thứ gì đó chỉ vì cảm hứng nhất thời, không phải nhu cầu thật sự thời điểm đó nên không hoàn thành được. Mình đã từng có khóa tiếng Anh hơn chục triệu của Topica hồi nhiều năm trước, đăng ký rồi mãi chưa học xong đến khi hết hạn phải bỏ. Mình cũng từng có hàng chục khóa học online được enroll nhưng mãi chưa hoàn thành.
• Bắt đầu mà không kết thúc tưởng như vô hại, nhưng thật ra lại âm thầm làm mình giảm tự tin. Cứ lặp đi lặp lại, dần dần khiến mình không còn tin vào khả năng hoàn thành của chính mình.
• Có một tin vui là nếu bạn khắc phục được sai lầm số 1 ở trên để chọn đúng những thứ thực sự quan trọng và cần thiết thì sai lầm 2 này sẽ được giảm thiểu đáng kể. Bên cạnh đó, cần tập thói quen HÃY KẾT THÚC NHỮNG GÌ MÌNH BẮT ĐẦU, nó sẽ giúp mình có cảm giác chiến thắng trên từng chặng đường. Mình cũng đang rèn luyện thói quen này.

➌ HỌC NHIỀU NHƯNG KHÔNG ĐEM THỰC HÀNH ĐƯỢC BAO NHIÊU
• Một ví dụ đơn giản cho sai lầm này là ở việc đọc sách. Chắc chắn chúng ta biết rõ rằng sự khác biệt của một người phát triển tốt hơn nhờ sách và một con mọt sách sẽ là ở chỗ có mang những bài học giá trị từ sách để áp dụng vào thực tế để nâng cao chất lượng cuộc sống và công việc hay không.
Mình thấy việc đọc hời hợt 30 cuốn sách cũng không mang lại giá trị bằng việc đọc một cuốn sách rồi viết ra ba điều quan trọng tâm đắc muốn áp dụng nhất và nghiêm túc áp dụng nó vào cuộc sống trong ít nhất 30 ngày tiếp theo, theo dõi nghiêm túc để nó thực sự trở thành thói quen của mình.
• Đi học workshop, bạn có thể ghi cả chục trang, nhưng nếu không xem lại thì cũng không để làm gì. Tốt hơn hết, hãy viết ra đúng 3 điều tâm đắc và thật sự nghiêm túc áp dụng.
• Vì vậy, đọc một cuốn sách hay học một khóa học, hãy viết ra 3 điều tâm đắc đến nỗi “không áp dụng thì không được” rồi thử thách bản thân nghiêm túc áp dụng nó.

➍ HỌC MÀ CHE CHE GIẤU GIẤU SỢ NGƯỜI TA BIẾT
• Khi xưa còn trẻ người non dạ mình từng nghĩ học mà kể ra thì tai hại đủ đường: một là người ta nghĩ mình khoe khoang người ta ghét, hai là họ biết thứ mình học mà họ lại giỏi sẵn nữa thì mình không có theo kịp họ được.
• Quan điểm giờ rất khác. Muốn học giỏi thì cần 3 bước: học – thực hành – chia sẻ. Trong đó, chia sẻ là một điều thật kỳ diệu mình mới được trải nghiệm gần đây.
Chia sẻ giúp mình ghi nhớ tốt hơn, khi mình chia sẻ thì level cảm thụ kiến thức đã ở một tầng cao mới. Mình chia sẻ cũng có thể giúp đưa thông tin, kiến thức, động lực, niềm vui,… đến ai đó đang cần, biết đâu giúp được họ tốt hơn ở một khía cạnh nào đó.
Tóm lại chỉ cần đảm bảo mình đang chia sẻ điều mình học được, trải nghiệm đúc kết được ở góc độ mang lại giá trị cho người đọc là được.

➎ HỌC MÀ THIẾU LÒNG TIN VÀO BẢN THÂN LÀ MÌNH SẼ GIỎI HƠN
• Tâm lý này phổ biến lắm: “người ta đã học đến đâu đâu rồi, giờ mình mới học thì đến mùa trăng nào mới giỏi?”, “mình không có khiếu lắm việc này chắc học cũng không đến đâu…”
Bạn biết không, chỉ cách đây khoảng một năm, mình thấy mấy bạn trẻ trong công ty làm video, thiết kế poster, chuyển văn bản thành audio... Mình nhìn mà hâm mộ lắm, cứ nghĩ 'tụi nhỏ giờ giỏi thật, chắc mình hết tuổi học rồi'.
NHƯNG giờ thì khác rồi nha, giờ mình có thể làm không thua gì các bạn ấy cả. Cô giáo dạy thiết kế và bạn học cùng còn khen sản phẩm mình làm rất ok nữa.
• Vậy nên, nếu bạn từng nghĩ bản thân không đủ giỏi để học một thứ gì đó thì hãy nhìn lại sai lầm số 1. NẾU những thứ bạn chọn để học chính là những thứ thật sự cần thiết mà bạn đã cân nhắc kỹ rồi. THÌ điều cần suy nghĩ lúc này không phải “có học được không?” mà là “có ĐÁNG để học không?”
Nếu ĐÁNG thì cứ tìm sẽ có cách. Tin mình! Bạn tìm cách thì sẽ có cách. Quan trọng là khi tìm được rồi, bạn sẽ đủ kiên trì để thực hiện cho đến khi hoàn thành hay không thôi.

Trên đây là những điều mình đã trải qua – đã làm, đã sai và đã rút ra bài học.
Nếu bạn thấy hình bóng bản thân đâu đó trong 5 sai lầm này, hãy chọn 1 điều và bắt đầu điều chỉnh từ hôm nay. Không cần hoàn hảo ngay. Chỉ cần kiên trì, bạn sẽ giỏi hơn từng ngày. Mình tin vậy – và mong bạn cũng tin như thế.