Thảnh thơi ngồi chơi với con – một thước đo của sự giàu có

Hôm qua mình nghe bài chia sẻ của cô Thủy về Giá trị sống trong dạy con khiến mình suy nghĩ khá nhiều: đỉnh cao của việc nuôi dạy con không phải là cho con học trường tốt nhất hay đạt điểm số cao nhất, mà là có thể thảnh thơi ngồi chơi với con.

Nghe thì đơn giản, nhưng nghĩ kỹ mới thấy điều đó không hề dễ bởi sự thảnh thơi ấy không phải là một món quà có thể mua bằng tiền. Có những người sở hữu rất nhiều tài sản, đọc rất nhiều sách, nhưng cả đời vẫn không có được sự bình thản để ngồi xuống, chơi với con mà tâm trí không bị kéo đi bởi áp lực công việc, thành tích hay nỗi lo tương lai.

Trước đây, nhiều người trong chúng ta lớn lên trong tư duy thiếu thốn. Khi cuộc sống còn nhiều khó khăn, cha mẹ thường đo lường việc học của con bằng hiệu suất: được mấy điểm Toán, mấy điểm tiếng Anh, đậu trường nào, làm nghề gì. Tất cả đều xoay quanh một niềm tin rằng phải đạt được một thành tựu nào đó thì mới có thể yên tâm nghỉ ngơi.

Nhưng nếu chỉ chạy theo thành tích, trẻ rất dễ trở thành những “cỗ máy luyện thi”. Trong khi đó, một đứa trẻ cũng giống như một cái cây: không thể chỉ lớn lên bằng áp lực và kỳ vọng, mà cần cả không gian cảm xúc, sự sáng tạo và những trải nghiệm tự nhiên của tuổi thơ.

Vì vậy, việc nuôi dạy con cần một sự cân bằng giữa cảm xúc và thực tế. Trẻ cần được khuyến khích khám phá bản thân, nuôi dưỡng sự tự tin và niềm vui học tập; nhưng đồng thời cũng cần những kỹ năng thực tế để sau này có thể tự lập và đứng vững trong cuộc sống.

Một điều quan trọng khác là không nên giao phó hoàn toàn trách nhiệm giáo dục cho nhà trường. Dù con học ở môi trường tốt đến đâu, nhà trường cũng chỉ chiếm một phần trong hành trình trưởng thành của trẻ. Gia đình mới là nơi hình thành hệ giá trị, thói quen và cách nhìn nhận cuộc sống.

Nguyên tắc đơn giản là: nhà trường thiếu điều gì thì gia đình bổ sung điều đó. Nếu trường học chú trọng khích lệ cảm xúc và sự sáng tạo, cha mẹ có thể giúp con rèn thêm kỷ luật và kiến thức nền tảng. Nếu trường ít có cơ hội cho những trải nghiệm thực tế, cha mẹ có thể dẫn con đi khám phá thế giới ngoài lớp học.

Và khi nói đến “thảnh thơi ngồi chơi với con”, điều đó không có nghĩa là cha mẹ buông lỏng việc giáo dục. Ngược lại, chính trong những khoảnh khắc tưởng như đơn giản ấy, những giá trị quan trọng nhất lại được truyền đi một cách tự nhiên.

Khi chơi cùng con, cha mẹ có thể đặt những câu hỏi gợi mở để con suy nghĩ. Khi trò chuyện, có thể kể những câu chuyện thật từ cuộc sống để con hiểu về sự kiên trì, trách nhiệm hay lòng tử tế. Khi cùng làm những việc nhỏ như nấu ăn, chăm cây hay lên kế hoạch cho một chuyến đi, trẻ dần học được cách tham gia vào cuộc sống thật của gia đình.

Nhưng bài học lớn nhất mà trẻ nhận được không nằm ở lời nói, mà nằm ở cách cha mẹ sống mỗi ngày. Nếu cha mẹ giữ lời hứa, con sẽ hiểu giá trị của sự đáng tin. Nếu cha mẹ luôn học hỏi, con sẽ thấy việc học là một phần tự nhiên của cuộc sống. Và nếu cha mẹ có thể sống thảnh thơi, không bị cuốn hoàn toàn vào áp lực thành tích, con cũng sẽ học được cách sống cân bằng.

Có lẽ vì vậy mà sự thảnh thơi lại trở thành một thước đo của sự giàu có thật sự. Không chỉ là giàu về tài chính, mà còn là sự giàu có về thời gian, về tâm trí và về mức độ trưởng thành cảm xúc.

Khi cha mẹ vượt qua nỗi sợ thiếu thốn và bớt chạy theo những thước đo bên ngoài, mỗi khoảnh khắc bình yên ngồi chơi cùng con đã trở thành một khoảnh khắc trọn vẹn – vừa là tuổi thơ của con, vừa là ký ức đẹp của chính mình sau này.